Uzaklar Çağırınca...

Ağulu bir hüzün

Fri, 14 Dec 2007 20:17:00 +0200

Beklenmedik bir anda terk edilmişsindir bütün sevdiklerince
Suçlamak istemesende hiç kimseyi üzünçle yanmakta yüzün
Adını bile koyamadığın bir boğunç dolmakta şimdi yüreğine
Ve usulca akmaktadır gözlerinin peteğine ağulu bir hüzün
Ahmet Telli

.. ( devamı )

Atlas

Fri, 06 Jul 2007 23:12:00 +0300

- Baba bana dağdan bulut getirsene.
- Bulutlar yolda erir mi baba?

.. ( devamı )

İnsanın Dört Zindanı

Sun, 15 Apr 2007 22:55:00 +0300

İnsanı zorlayıcı dört güç vardır... İlk olarak, irade sahibi, bilinçli ve yaratıcı insan, ilk zorlayıcı gücün, doğa’nın baskısı altındadır, bu zorun tutsağıdır. Natüralizm, tabiat temeline özellikle yaslanmaktadır ve oldukça önemli bir gerçeklik payı vardır. İkinci zorlayıcı güç, tarihin baskısıdır. Tarih felsefesi buna, bu temele dayanmaktadır.

Emerson’a “ Tarih nedir?” diye sorulunca, “Nedir tarih olmayan ki?” diye karşılık vermiştir. Varolan herşey, tarihin ürünüdür. Tarih’i temel belirleyici sayan görüşe göre benim niteliğimin yaratıcısı, benim tarihimdir. Tarihim benim elimde olmadığına göre ben de kendi elimde değilim. Üçüncüsü Sosyolojizm’dir. Toplumu temel ve asıl belirleyici kabul eden, bireyi yadsıyan, toplumun bireyi oluşturduğunu ileri süren görüştür.

Aslında ben ne Naturalizm’i, ne Sosyolojizm’i, ne de Historizm’i tümüyle yadsıyorum; üçünü de kabul ediyorum. Ancak benim kabul edişim şu anlamdadır: İnsan-ki asıl onu anlatmak istiyorum-, bu varlık seçebilir, seçme yeteneği ve imkanı vardır.

Bu varlık kendi gelişim ve olgunlaşma süreci içinde gerçekten de bir açıdan ve bir bakıma doğal ve maddi bir oluşum, bir görüngü, bir bakıma Tarih’in biçimlediği bir görüngü, bir bakıma çevre ve toplumun biçimlediği bir görüngüdür. Bir bo.. ( devamı )

Hasbihal

Fri, 06 Jul 2007 20:24:00 +0300

Zamanın ters, yarenliğin faydasız; her reisin bezgin ve her başın hasta olduğunu görünce; evime kapanıp şerefimi kayırmayı kâr bildim.
Yanımda saklı duran ve avucumda ışıldayan, hikmet şarabından içerim.
Sofra arkadaşlarım mürekkep şişeleridir; sazım onların şakırtısıdır.
Bu arada dünyadan göçmüş hikmet erbabının sohbetiyle neşelenirim.

Farabi

.. ( devamı )

Aşk

Fri, 06 Jul 2007 02:09:00 +0300

Aşk, yerine göre yol olur yürünür, yerine göre iman olur uyulur.
Bazen ateş olup yakar, bazen deniz olup boğar.
Sultan olur ülke yönetir, şarap olur sarhoş eder.
At olup koşar, kuş olup uçar.
Hazine olur viran gönüllerde saklanır, kimya olur hakir toprakları altına dönüştürür.
Sır olur saklanır, gonca olur açılır.
Gül bahçesi olur kokusuyla aşıkları mest eder, güneş olur aşıklarının ümit meyvelerini olgunlaştırır.
Aşk olunca gönüller birleşir, aşk olunca kıyamet koparcasına hareketlilik olur.
Aşk olunca şimşekler çakar, rahmetler yağar.
Alemler kıyama kalkarsa aşktandır.

Bir İntihar Akşamı Üstüne Söylenti

Thu, 05 Jul 2007 10:14:00 +0300

Kısacık yoğun bir akşam
herkesin yüzünün bir anıya karıştığı
yoğun bir akşam
bana bir memur gibi davrandılar hastanelerde
ve bir intihar üstüne söylenti
bütün kıyıları dolaştı durdu
kısacık bir akşam

Kısacık serin bir akşam
kelebeklerin atlarla yarıştığı
yoğun bir akşam
bazı mektuplar damgalandı postanelerde
oturuldu bir takım şarkılar söylendi
bir adam bir kadının kapısını vurdu

Oval Portre

Thu, 05 Jul 2007 09:55:00 +0300

Uşağımın, ağır yaralı halimde beni açıkta gecelemeye bırakmaktansa herşeyi göze alıp zorla içeri soktuğu şato, kimbilir ne kadar zamandır Apeninler’in üzerindeki esrarlı heybet ve hüzün yığınlarından biriydi; hep böyle şatolardan bahseden Mrs. Radecliffe’in hayal ettiklerinden farksızdı.

Görünüşe göre bu yakınlarda, bir zaman için terk edilmişti. Biz en az ihtişamla döşenmiş küçük bir daireye yerleştik.

Burası binanın uzak bir kulesiydi. Süsleri zengin olmakla beraber yıpranmış ve eskiydi. Duvarlarına altın arabesk çerçeveler içinde birçok canlı modern resimler ve perdeler asılmıştı. Odalar türlü şekilde eski silahlar ve savaş ganimetleriyle donatılmıştı. Yalnız duvarlara asılı olmayıp, binanın garip mimarisinin sonucu olan birçok girinti ve çıkıntılarına dayatılan bu resimlere, henüz başlayan buhranlarım yüzünden derin bir ilgi duyuyordum.

Onun için (zaten gece olduğundan) Pedro’ya pencerelerin ağır kepenklerini kapamasını söyledim. Başucumdaki yüksek şamdanın mumlarını yakmasını ve yatağı tamamiyle örten saçaklı siyah kadife perdeleri açmasını emrettim.

Bütün bunların yapılmasını isteyişimin sebebi, eğer uyku tutmazsa resimleri seyretmekve yastığım.. ( devamı )

Sürgün Üzerine

Mon, 04 Jun 2007 13:00:00 +0300

Sürgünü çağımıza özgü bir siyasi ceza olarak kavrayabilmek için, haritası edebiyat tarafından çıkarılmış deneyim alanlarının ötesine geçmek şarttır. Joyce’u, Nabakov’ u ve hatta sürgün hakkında, ama nedensiz ya da gerekçesiz sürgün hakkında dokunaklı şeyler yazmış olan Conrad’ ı bile bir kenara koymak şarttır.

Bunun yerine, adlarına BM kuruluşları yaratılmış olan sayısız kitleleri, yurtlarına dönebilme imkanı kalmamış, ellerinde sadece ekmek karneleri ve söz konusu kuruluşlardaki numaraları olan köylü mültecileri düşünmek gerekir.Paris kozmopolit sürgünleri kendine çekmesiyle ünlüdür, ama aynı zamanda varlıklarından hiç haberimiz olmayan erkek ve kadınların sefil bir yalnızlık içinde yıllarını geçirdiği yerdir de. Vietnamlıların, Cezayirlilerin, Kamboçyalıların, Lübnanlıların, Senegallilerin, Peruluların, bir de Kahire’ yi, Beyrut’u, Madagaskar’ı, Bangkok’u, Mexico City’ i düşünelim.

Atlantik dünyasıyla aradaki mesafe arttıkça ümitsizce büyüyen rakamlar, sahipsiz atıklar, anlatılabilir bir tarihten yoksun “kayıtlara geçmemiş” halkların pekişmiş sefaleti de artar. Hindistan’dan sürülmüş Müslümanlar, Amerika’daki sürgün Haitililer, Okyanusya’daki Bikinililer ya da Arap dünyasının dört bir yanına dağılmış Filistinliler hakkında düşünmek için öznelliğin, sanatın sağladığı mütevazı sınırları terk edip kitle siyasetinin aritmetik soyutlamalarına başvurmamız gerekir. Müzakereler, ulusal kurtuluş savaşları, yurtlarından bohça gibi toplanıp dürte d&uum.. ( devamı )

Okumuş Bir İşci Soruyor

Mon, 04 Jun 2007 13:02:00 +0300

Yedi kapılı Teb şehrini kuran kim?
Kitaplar yalnız kralların adını yazar.
Yoksa kayaları taşıyan krallar mı?
Bir de Babil varmış boyuna yıkılan,
kim yapmış Babil'i her seferinde?
Yapı işçileri hangi evinde oturmuşlar
altınlar içinde yüzen Lima'nın?
Ne oldular dersin duvarcılar
Çin Seddi bitince?
Yüce Roma'da zafer anıtı ne kadar çok!
Kimlerdir acaba bu anıtları dikenler?
Sezar kimleri yendi de kazandı bu zaferleri?
Yok muydu saraylardan başka oturacak yer
dillere destan olmuş koca Bizans'ta?
Atlantik'te, o masallar ülkesinde bile,
boğulurken insanlar
uluyan denizde bir gece yarısı,

bağırıp imdat istedilerdi kölelerinden.
Hindistan'ı nasıl aldıydı tüysüz İskender?
Tek başına mı aldıydı orayı?
Nasıl yendiydi Galyalılar'ı Sezar?
E bir aşçı olsun yok muydu yanında?
İspanyalı Filip ağladı derler
batınca tekmil filosu.
Ondan başkası ağlamadı mı?
Yediyıl Savaşı'nı 2. Frederik kazanmış?
Yok muydu ondan başka kazanan?

Kitapların her sayfasında bir zafer yazılı.
Ama pişiren kim zafer aşını?
Her adımda fırt demiş fırlamış bir büyük adam.
ama ödeyen kimler harcanan paraları?

İşte bir sürü olay sana
Ve bir sürü soru.

Bertolt Brecht

.. ( devamı )

Gitmekle kalmak arasında

Thu, 10 May 2007 10:03:00 +0300

Gitmekle kalmak arasında kıpırdamayan gün,
katı bir saydamlık kalıbı.

Hepsi görünüyor ve hiçbiri anlaşılamıyor,
ufuk dokunulamayacak bir yakınlık.

Masada kağıtlar, bir kitap, bir vazo:
nesneler dinlenmekte adlarının gölgesinde.

Damarlarımdaki kan giderek daha ağır yükseliyor
ve yineliyor inatçı hecesini şakaklarımda.

Işık kayıtsızca biçimini bozmakta
donuk duvarın, tarihi olmayan bir zaman.

Öğle sonrasının yayılışı; şimdiden bir körfez
usul dalgalanışı sarsmakta dünyayı.

Ne uykudayız, ne de uyanık:
biziz, başka bir şey değil işte.

An ayrılmakta kendi kendinden
ve duraksamaların oluşturduğu geçite dönüşmekte.

Octavio Paz

.. ( devamı )

Kalem ve Kılıç

Thu, 10 May 2007 09:51:00 +0300

Bir odanın bir köşesinde bir kılıç duruyor,gövdesinin çelik yüzüne güneşin şavkı vurmuş,pembemsi pembemsi ışıldıyordu.Derken kasılarak çevresine bir göz gezdirdi kılıç.Gördü ki odada bulunan her şey kendi parıltısından beslenip geçiniyordu.Her şey mi?Ama yoo!Şu oradaki masanın üzerinde bir mürekkep hokkasına miskin miskin yaslanmış bir kalem duruyor,onun çakmak çakmak görkemi karşısında boyun eğmeyi şuncacık aklına getirmiyordu.İşte buna içerledi kılıç ve konuşmaya başlayarak şöyle dedi:

"Sen kim oluyorsun da,beş para etmez yaratık,başkaları gibi benim parıltım karşısında boyun eğmiyor ve ona hayranlık duymuyorsun?Bir bak bakayım şöyle çevrene!Ne kadar araç gereç varsa,hepsi derin bir saygıyla koyu bir karanlığa bürünmüş duruyor.Mutluluk bağışlayan ışıl ışıl güneş,beni,yalnızca beni aranızdan seçip kendine gözde yaptı;hazdan geçilmeyen alev alev öpücükleriyle hayat veriyor bana,ben de bunun altında kalmıyor,ışığının gücüne bin kat daha güç katıp yansıtıyorum.Göz kamaştırıcı giysiler içinde dolaşmak yalnızca kudretli prenslere yaraşır.Güneş de benim kudretimi biliyor,bildiği için de ışınlarından dokuduğu o krallara özgü erguvan rengindeki kaftanı omuzlarıma atıyor."

Bunun üzerine, kalem vakur bir edayla,gülümseyerek ka.. ( devamı )

HAYYAM

Sat, 28 Apr 2007 23:45:00 +0300

Bilgenin yüreğinde her dilek,
Anka kuşu gibi gizli gerek.
Damla nasıl inci olur denizde:
Sedefler içinde gizlenerek
Ömer Hayyam

.. ( devamı )

Sanal Filozof

Sat, 28 Apr 2007 23:38:00 +0300

Irak’ın işgal edildiği günlerde, bu işgalin ne anlama geldiğini yorumlaması için eline mikrofon tutuşturulanlardan birisi de Jean Baudrillard’ı. Balık tutmak için Sein nehri kıyısına inerken, tesadüfen kameralara yakalanmış bir işçi emeklisine benzeyen yaşlı Jean, şöyle demişti: Ortada bir savaş yoktur…O orada, mikrofon elinde konuşurken, müsellah bir güç küçük bir ülkeyi ölüm tarlasına çevirmeye devam ediyordu oysa; bunu kendisi de biliyordu. Düşüncelerine kafa yoranlar, savaşın bütün dünya televizyonlarından canlı seyredildiği bir anda Baudrillard’ın ağzından çıkan bu cümlenin, aslında şimdiye kadar söylemek istediklerinin bir hülasası olduğunun farkındaydılar: Tarih Baudrillard’ı haklı çıkarmıştı…

İnsanoğlu, geleneksel dünyanın acılarına son körfez savaşıyla veda etti.

Baudrillard, ekranlardan büyük bir heyecan içerisinde seyredilen, artık bir havai fişek gösterisinin şenliğinden ayırt edilemez hale gelmiş bu savaşın, içimizdeki korkuyu, adalet duygusunu, vicdan azabını ve cesareti harekete geçirecek gerçek bir savaş olmadığını; bütün olup bitenin ekranlaşmış dünyanın günübirlik macerasına dönüştüğünü vurgulamak istiyordu.

Mizana

Sat, 28 Apr 2007 11:39:00 +0300

Basit şeyler oldu istediklerim hep:
Çok çeşitli içkiler içmek;
serserilik etmek uzak limanlarda;
bumbayla seren arasındaki farkı bilmek;
çok yelkenli bir kalyonu tek başıma götürmek;
muazzam paralar kazanıp bir anda,
bir gecede tümünü yitirmek;
herkesin bir görüşte sevdiği kadınları
en çok ve başkaca sevmek.

En başta ama ve onulmazca
Elsa'yı sevmek, her sabah ona dönmek.

Olamadı elbet.
Tümü çelişti bunların Elsa'yla.
Seçmem gerekti. Seçtim.
Bu seçimi sorgularım belki yaşlandıkça,
kuşkum yok şimdilik ama.
Ve ilginç yönü şu ki üstelik bu öykünün:
Ne bir mizanaya tırmandım ömrümde,
ne de tırmanacak olsam bir gün
Elsa'ya dönebileceğim artık indiğimde.
Roni MARGULIES

.. ( devamı )

Önceleyin

Sat, 28 Apr 2007 11:29:00 +0300

Önce bir ellerin var
Yalnızlığımla benim aramda
Sonra birden kapılar açılıverdi
ağzına kadar
Sonra yüzün,
Ardından gözlerin dudakların
Sonra herşey çıkıp geldi

Bir korkusuzluk aldı yürüdü çevremizde
Sen çıkardın utancını duvara astın
Ben masanın üzerine koydum kuralları
Herşey işte böyle oldu önce
Cemal Süreya

.. ( devamı )

Esneyen insanlar ülkesi

Sat, 28 Apr 2007 11:14:00 +0300

Bir varmış, bir yokmuş, sana varsa bana yokmuş, bana varsa ona yokmuş. Bir zamanlar yeryüzünün bir yerinde bir ülke varmış. Bu ülkedeki kişiler mutluluk içinde yaşar dururlarken, Tanrı vermesin, bir bilinmez salgın hastalık onları kırıp geçirmeye başlamış.

Öyle bir hastalık ki, ülkedeki insanların birtakımı zayıflamaya, küçülmeye, birtakımları da şişmanlamaya, irileşmeye başlamış.

Zayıflayanların boyları da günden güne ufalıyormuş. Ama bu ufalma, küçülme, zayıflama o kadar yavaaaş yavaş oluyormuş ki hiç kimse ne kendisinin, ne de başkalarının küçüldüğünün farkına varmıyormuş. Günde ancak beş on gram zayıflıyor, bir iki milimetre küçülüyorlarmış. İnsanlar küçüle ufala, zayıflaya sıskalaşa, bir zaman gelmiş, baston kadar incelmiş, sacayağı kadar kısalmışlar. Günden güne daha da kısalıp ufalıyorlarmış.

Beri yandan birtakım insanlar da günden güne şişmanlıyor, irileşiyorlarmış. Öbürlerinin küçülmesi, ufalması gibi, bu irileşme, şişmanlama da, günden güne bikaç milim, günde beş on gram olduğundan, ne kendileri, ne de başkaları onların her gün biraz daha devleştiklerinin farkına varmıyorlarmış. Boyları yangın kuleleri kadar uzamış, gövdeleri vapurlar kadar irileşmiş.

Bir Şehirden Gitmek

Mon, 22 Jan 2007 02:01:00 +0200

Şimdi bu yaşlı kadının, bu serin kumsalda tek başına, sabahın bu saatinde, her sabah olduğu gibi öylece güneşin doğuşuyla beraber kızaran denize bakarak neler mırıldandığını sorar ve benden herkese verdiğim geçiştirme cevaplardan değil de gerçek bir cevap isterseniz; durup biraz düşünmem ve ayrıntıları kaçırmadan, yaşanmış olan bir hayatı hatırlamam gerekir.

Hafif sarı, kahverengi saçları omuzlarından süzülürken yumuşak ve huzurlu göğüslerine, beyaz çarşafa sanki akıyordu kırmızı mürekkep gibi vücudu ve aklından geçen, sadece geride bıraktığı kararmış şehir, sokaklar, ve alt tarafı herhangi bir yaşam olmadığı için daha önemli olan bir yaşamdı.

Üzgün yüzüne değmeden uzanamadı elleri saçlarına, şöyle parmaklarının arasına aldı ve hepsini birden saçlarının, sağ omzuna yükledi. Sol omzu belli ki üzgün kalmıştı yüzü gibi, gözlerini kapadı, gerdi bedenini, dişlerini sıktı ve bıraktı kendini. Esnedi yatak; çarşaf iyice dağıldı. Derin bir nefes aldı, şişirdiği göğsünde dalgalanırken, tümü birden parlıyordu saçlarının, hiç kalkmayacaktı o gün yataktan, geride bıraktığı yaşamın tüm izlerini silmeye çalışırken, kurmak için yeni bir hayatın kılcal damarlarını aklında ve kalbinde oluşturmak için.

Elleri her zamankinden farklı, bacaklarının iki yanında sallanırken caddelerin egsoz kokusu içinde yürüyüp gidiyordu bir başka mekana, kendinden geçmek için değil, sadece güzel şeyleri hatırlayıp mutlu olmak için. Hatırlanacak güzel şeylerin de varolduğunu hatırlayabilmek için. Hayatı yırtıp bir yerlerinden, havalandırılabilir kılan neydi, bulmak için. Hayata adını veren şey ya da şeylerin ne olduğunu bulmak için değil de, minicik de olsa o şey ya da şeylere ait fikir pırıltısını görebilmek için. İçmek ve içmek ve hâttâ daha ayılmadan ne içtiğini bilmeden habire içmek, aklına sık sık geldiği gibi, belki de sır denen şey sırf sır olduğu için, sırf adı böyle olduğu için, sırf insan bilecek daha fazla şeyler istediği için bu kadar önemli bu kadar heyecan ve.. ( devamı )

Fantazya

Wed, 28 Mar 2007 22:25:00 +0300
Bir hava bilirim, dünyalara değişmem:
Bütün Rossini, Mozart, Weber sizin olsun.
Çok eski bir hava, ağır, hazin, muhteşem;
Yalnız ben duyarım onda ne varsa füsun!

Ne zaman o havayı dinliyecek olsam
Ruhum gençleşiverir birden iki asır.
Onüçüncü Louis devridir, vakit akşam!
Batan günle sararmış bir yamaç uzanır.

Camları kızıla çalan renklerle yanar,
Kiremitten bir şato, köşeleri taştan.
Etrafı çepçevre bağlar, bahçeler, parklar;
Bir dere akıyor çiçekler arasından.

Kömür gözlü bir kumral en üst pencerede;
Eskidir geçmiş zaman esvapları eski.
Görmüşlüğüm var bu kadın, ama nerde?
Hatırlıyorum, başka bir hayatta belki!
Gerard de Nerval

Çeviri : Cahit Sıtkı Tarancı
.. ( devamı )

Tahrik

Wed, 28 Mar 2007 22:05:00 +0300

Bırakın ince kavak seslerini şehrin içinde
paralar yaşlı kızların koynunda yatarken
bırakın köprülerin üstüne yağmur
ve basma perdelerden lânet bize.

Şaşılacak bir dünyada yaşamaktı; öğrendik
şimdi külçeler yüklüyüz şaşılacak bir biçimde
külçeler yüklüyüz ve çıkmak istiyoruz yokuşu
sokaklar gittikçe katı bizim adımlarımıza
peşimizde bütün bahçeleri boşaltan ter kokusu
yankımız soyunup sevap rahatlığı alınan yataklarda
yürek elbet acıyor esvap değiştirirken
bizden artık akması beklenilen kan da katı
kovulduk ölümün geniş resimlerinden.

Efsanelerden kovulduk
kan ve demir kelimeleri söylenince
elbiseler içindeyiz, şehrin içinde
önümüz iliklenmiş, ayakkaplarımız bağlı
kimsenin uykusunun fesleğen koktuğu yok
altıkırkbeşte vapur ve sancı geç saatlerde
eski savaşçılar vesair geçmiyor bulutlardan
çiçek alıp eve götürüyoruz
bunun bir delilik olduğunu bile bile
en ıssız duyguların ucunda karakollar
asmaların altı tuzak ve tuzak caddelerde
külçeler yüklüyüz, çıkmak istiyoruz yokuşu
gözler kısılıp bakılıyor bize.

Biliniyor
bizim mahsustan yaşadığımız
biliniyor
şarkıların sırası bizde
biliniyor
hayat bizden razıdır
biliniyor
otların sarardığı yerlerde güneş
kurşunun değdiği tende heves kalmıştır.

İsmet Özel
.. ( devamı )

Sartre - Duvar

Wed, 28 Mar 2007 21:52:00 +0300

İnsanları sevmeyen bir insanın olabileceğini bilmek sizi meraklandıracaktır sanıyorum. İşte ben, hem de öylesine az seviyorum ki onları, yarım düzinesini hemen şimdi öldürebilirim. Belki kendi kendinize sorarsınız: Neden sadece yarım düzine diye? Çünkü tabancam altı mermi alıyor. İşte bir canavarlık, değil mi? Üstelik de tam anlamıyla siyaset dışı bir davranış. Ama size diyorum ki: ben onları sevemem. Ne hissettiğinizi çok iyi anlıyorum. Ama onlarda sizi çeken şey beni tiksindiriyor. Bir iktisat dergisini sol eliyle karıştırarak edepli edepli yemek yiyen adamlar gördüm ben de sizin gibi. Fokların sofrasında olmayı yeğlemem benim hatam mı? Yüz çizgilerini bir yana bırakırsanız, insan yüzüyle hiçbir şey yapamaz.

Ağzını kapalı tutarak bir şey gevelediği zaman ağzının kenarları iner ve kalkar, sanki durmaksızın dinginlikten ağlamaklı bir şaşkınlığa geçer gibidir. Siz bunu seversiniz, biliyorum, siz buna Zekâ'nın uyanıklığı diyorsunuz. Ama bu benim midemi bulandırıyor, nedendir bilmiyorum, ben doğuştan böyleyim.

&nb.. ( devamı )